Wat gebeurt er als je de natuur wat vaker de ruimte geeft? Als een omgevallen boom blijft liggen, dieren zelf hun weg vinden en planten zich spontaan verspreiden? In Het Groene Woud laat ARK zien welke rijkdom kan ontstaan wanneer natuurlijke processen de ruimte krijgen. En vanaf nu zijn er zes nieuwe grondeigenaren die daar met hun eigen stuk grond aan bijdragen.
Met de verkoop van zestien percelen geeft ARK het stokje door. De grond werd jaren geleden door ARK aangekocht en grotendeels ontwikkeld tot natuur. Nu nemen de nieuwe eigenaren de zorg voor deze gebieden over, zodat de natuur zich verder kan ontwikkelen en natuurlijke processen hun werk kunnen doen.
De natuur aan het werk
Tijdens de feestelijke bijeenkomst nam ARK-directeur Esther Blom de aanwezigen mee in de visie en werkwijze van ARK. Rewilding betekent: minder beheren en meer vertrouwen op de herstelkracht van de natuur. Ruimte geven aan natuurlijke processen, de samenhang tussen mensen en al het andere leven herstellen en werken aan een rijkere, levendigere wereld. In Het Groene Woud krijgt dat gedachtegoed heel concreet vorm. Zoals Esther het verwoordde: “In Het Groene Woud is sprake van een ongestuurde, spontane ontwikkeling van bos, bodem en natuur. Primair gedreven door natuurlijke ecologische processen zoals groei, vraat, predatie en seizoensdynamiek.”
Denk aan natuurlijke begrazing, dood hout dat blijft liggen en dode dieren die voedsel bieden aan andere soorten. De natuur ruimt op, bouwt op en verandert voortdurend. De kunst is om niet alles te willen regelen, maar natuurlijke processen hun werk te laten doen.
Programmaleider Colinda Vergeer vertelde over de bijzondere geologie en soortenrijkdom van Het Groene Woud, het team van ARK en de werkwijze in het gebied.
Kleine percelen, grote betekenis
ARK draagt grond waar mogelijk over aan terreinbeherende organisaties zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Brabants Landschap. Percelen die niet aansluiten op hun bestaande natuurgebieden zijn voor deze organisaties niet altijd interessant om over te nemen.
Juist daar kunnen particuliere grondeigenaren verschil maken. “Kleine natuurgebieden vormen stapstenen tussen grotere natuurgebieden en bieden planten en dieren extra leefruimte. Zo dragen ook relatief kleine percelen bij aan een beter verbonden landschap”, aldus Colinda Vergeer.
De verkochte percelen dragen bovendien bij aan de uitbreiding van de bijzondere leembossen in Het Groene Woud. Daarmee hebben ze niet alleen waarde als stapstenen tussen natuurgebieden, maar dragen ze ook bij aan de ontwikkeling en versterking van een bijzonder bostype in het landschap.
De voorgenomen verkoop van de percelen werd al in 2019 aangekondigd. Geïnteresseerden konden zich aanmelden en kregen in juni 2026 de gelegenheid een bod uit te brengen. Bij de beoordeling van de kopers keek ARK niet alleen naar het bod, maar ook naar de motivatie voor rewilding en de kennis en ervaring met natuurbeheer. Het resultaat: zes nieuwe eigenaren die niet alleen grond kopen, maar ook ruimte willen geven aan een gezamenlijke visie op natuur.
De kunst van het achteroverleunen
Hoe dat eruit kan zien, vertelde Vincent Lokin, die enkele jaren geleden al grond van ARK overnam. Vol enthousiasme sprak hij over zijn eigen ‘bosje’. Een plek die er gewoon is, waar het leven doorgaat en die zich zonder voortdurend ingrijpen blijft ontwikkelen. Zelfs wanneer Vincent op de A2 in de file staat, geeft de gedachte aan zijn bosje hem rust. Een eindje verderop gaat het leven immers gewoon door: dieren lopen rond, vogels zingen en werkt het bosje door aan CO2-opslag.
Zijn wens voor de nieuwe eigenaren: “Ik hoop dat jullie net zo van jullie eigen stukje natuur gaan genieten als ik van mijn bosje. Het geeft rust om te weten dat het er is en dat het leven er gewoon doorgaat. Je hoeft niet alles te regelen. Soms is het mooiste wat je kunt doen: achteroverleunen en kijken wat de natuur ervan maakt.”
ARK noemt dat met een knipoog klapstoelbeheer: zet een klapstoel neer, leun achterover en kijk wat er gebeurt. Laat je verrassen door wat er verschijnt en deel je ervaringen met anderen. Want soms is niets doen precies wat de natuur nodig heeft.
Een handtekening, een nieuw begin
Na de presentaties was het tijd voor de officiële overdracht. Notaris Paulien Wedemeijer ontving de kopers een voor een. Samen met Esther Blom, namens ARK, ondertekenden zij de koopakten. Als tastbare herinnering kregen alle kopers een luchtfoto van hun perceel mee naar huis.
Ook de ontmoeting tussen Peter Smits, die zijn grond jaren geleden aan ARK verkocht, en de nieuwe eigenaar Frans van Boeckel maakte de overdracht bijzonder. Hun handdruk verbond twee momenten in de geschiedenis van hetzelfde stukje landschap: de verkoop aan ARK en de nieuwe stap richting een toekomst waarin natuur de ruimte krijgt.
De nieuwe eigenaren staan er niet alleen voor. ARK stelde het kwaliteitsteam voor, waar zij in de toekomst terechtkunnen met vragen over de natuurlijke processen op hun terrein. Zo kunnen kennis en ervaringen worden gedeeld, terwijl ieder perceel zijn eigen ontwikkeling doormaakt.
Laat je verrassen
Met de overdracht van bijna 25 hectare draagt ARK meer over dan alleen grond. Zes nieuwe eigenaren krijgen de kans om vanuit een gezamenlijke visie bij te dragen aan een levendiger en beter verbonden landschap. Hoe de percelen zich de komende jaren ontwikkelen, laat zich niet helemaal voorspellen. Misschien verschijnen er nieuwe plantensoorten, vestigen zich dieren of verandert een open plek langzaam in struweel en bos. Juist dat maakt rewilding zo boeiend.
De uitnodiging aan de nieuwe eigenaren is dan ook eenvoudig: kijk, luister en verwonder je. Geef de natuur de tijd en ruimte om haar eigen verhaal te schrijven. En vergeet vooral de klapstoel niet.